[Thảo luận] – Đánh giá những tác động đối với Việt Nam nếu khủng hoảng lần thứ 2 xảy ra

Gần đây người ta nói nhiều đến nguy cơ xảy ra khủng hoảng kép. Có thể nhiều người  nói còn quá sớm để nói về một cuộc suy thoái mới, một cuộc khủng hoảng mới của nước Mỹ. Nhưng hãy thử bi quan một chút, thử “tưởng tượng” nếu khủng hoảng lần 2 tại Mỹ xẩy ra đồng thời với khủng hoảng nợ công tại Châu Âu, Việt Nam sẽ chịu những tác động gì? Dưới đây tôi liệt kê một vài ảnh hưởng của khủng hoảng nếu xẩy ra tới Việt Nam.

Ảnh hưởng đầu tiên và ngay tức khắc có thể nhìn thấy được là cầu từ Mỹ đối với các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam sẽ giảm mạnh. Mỹ vốn là đối tác xuất khẩu chính của Việt Nam với mức đóng góp khoảng 17 – 20 % trong tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của nước ta (2006 – nay). Biểu đồ dưới đây cho thấy kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam giảm từ mức 62,9 tỷ USD xuống mức 56,6 tỷ USD, tương đương giảm 10% năm 2009 do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính bắt nguồn từ Mỹ. Trong đó, giá trị hàng hóa xuất khẩu tới Mỹ trong cùng kỳ cũng giảm 1,6 tỷ USD.
Photobucket

(Nguồn: Tổng cục Thống kê)

Có thể lấy 2 ngành xuất khẩu mũi nhọn của Việt nam là thủy sản và dệt may làm ví dụ. Hai ngành này hàng năm có đóng góp đáng kể cho GDP. Đối với 2 ngành này, Mỹ đều là đối xuất khẩu số 1 hoặc số 2 của Việt Nam. Nếu Mỹ rơi vào khủng hoảng lần 2, có thể khẳng định rằng kim ngạch xuất khẩu 2 mặt hàng này của Việt Nam sẽ giảm sút. Cụ thể, do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng năm 2009 giá trị do ngành thủy sản Việt Nam mang về cùng kỳ chỉ khoảng 4,25 tỷ USD, giảm 5,74% so với năm 2008 còn giá trị xuất khẩu của ngành dệt may năm 2009 cũng giảm tới 10% so với 2008. Vì vậy, các doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu thủy sản Việt Nam có thể gặp không ít khó khăn nếu khủng hoảng xảy ra. Ngoài ra, xuất khẩu giảm sút cũng có ảnh hưởng tiêu cực tới thị trường lao động khi doanh nghiệp xuất khẩu thu hẹp hoạt động, dẫn tới giảm một lượng lớn lao động.
Ngoài ra, khi khủng hoảng xẩy ra cung đối với các mặt hàng nhập khẩu sẽ tăng do các nhà sản xuất bị giảm thị trường ở Mỹ, Châu Âu và các nước phát triển sẽ tìm cách mở rộng các thị trường khác. Như vậy, khả năng xuất khẩu bị giảm mạnh là rất cao trong khi nhập khẩu nếu có giảm cũng sẽ giảm ít hơn so với xuất khẩu sẽ ảnh hưởng rất lớn đến cán cân thương mại của Việt Nam.
Thứ hai, sụt giảm đầu tư do sự giảm sút của dòng vốn từ bên ngoài chảy vào. Nhìn vào số liệu qua khứ sẽ thấy dòng vốn từ bên ngoài gồm: vốn đầu tư trực tiếp, vốn đầu tư gián tiếp, vay nợ và kiều hối chiếm một tỷ trọng đáng kể trong tổng vốn đầu tư của Việt Nam. Nếu khủng hoảng lần 2 tại Mỹ xảy ra, chi phí vốn trở nên đắt đỏ hơn và thị trường xuất khẩu có khả năng bị thu hẹp nên dòng vốn đầu tư chảy vào Việt Nam có khả năng sẽ giảm sút. Ngoài ra, lượng kiều hối về Việt Nam có doanh số khoảng 8-10 tỷ USD/năm là một nguồn thu rất quan trọng của Việt Nam trong đó lượng kiều hối từ Mỹ chiếm giá trị lớn cho nên nếu khủng hoảng xẩy ra chắc chắn nguồn này cũng giảm sút nhất định.
Thứ ba, khi sản xuất bị thu hẹp, một số người có khả năng mất việc làm, hoặc thu nhập bị giảm sút cộng với dòng kiều hối chảy vào sụt giảm sẽ kéo theo sụt giảm trong tiêu dùng của các hộ gia đình.
Như vậy với khả năng giảm chi tiêu, đầu tư và xuất khẩu trong khi nhập khẩu tăng hoặc giảm chậm hơn sẽ tác động làm cho GDP sụt giảm.

Một phản hồi to “[Thảo luận] – Đánh giá những tác động đối với Việt Nam nếu khủng hoảng lần thứ 2 xảy ra”

  1. selfer Says:

    Nếu khủng hoảng kép xẩy ra, nhiều chuyên gia dự báo EU và Mỹ sẽ rơi vào thập kỷ giảm phát như NHật, tức là tăng trưởng thấp, lãi suất dù duy trì cận zero trong thời gian dài, có thể lên tới 10 năm, cũng không cải thiện tình hình !

    Tình hình bất ổn xã hội ở Mỹ và đặc biệt là EU sẽ cực kỳ nghiêm trọng do tỷ lệ thất nghiệp ở 2 nền kinh tế này lớn hơn Nhật nhiều, lại đang gặp tình trạng dân số già (dân số trong độ tuổi lao động ít) ==> các chi phí phúc lợi xã hội là gánh nặng lớn với các CP nước này trong bối cảnh các nguồn thu từ thuế và phí sụt giảm !

    1. Tác động trước tiên và rõ ràng là Xuất khẩu của VN sẽ giảm mạnh, trong thời gian dài ! Quy mô XNK ở VN gấp 1,7 lần GDP ==> ảnh hưởng đến tăng trưởng của VN sẽ rất lớn !

    2. Thứ 2, các dòng vốn đầu tư vào VN (FDI, FII, ODA) từ các khu vực này sẽ giảm mạnh, trong thời gian dài ! Nếu tôi nhớ không nhầm, với các nền kinh tế developing như VN thì nhu cầu vốn đầu tư nói chung là rất lớn, trong đó ngoài vốn đầu tư từ NSNN thì vốn bên ngoài chiếm tỷ trọng lên tới 30% tổng vốn đầu tư toàn XH==> khi các khoản này sụt giảm, KT nước đó sẽ bị ảnh hưởng nặng nề !

    FII sụt giảm, giống t/h 2008 khi các quỹ nước ngoài phải thanh lý danh mục trước áp lực rút tiền của các NDT sẽ kéo dài thời kỳ ảm đạm của thị trường CK !

    3. Thứ 3, VND đứng trước rủi ro phá giá mạnh: đồng USD và US Treasury vốn được xem là nơi trú ẩn nếu bất ổn kinh tế xẩy ra, do đó USD thường lên giá khi có bất ổn kinh tế (CHF lên giá nếu bất ổn chính trị !). Trong bối cảnh các dòng vốn bên ngoài để bù đắp thâm hụt thương mại của VN giảm mạnh + USD lên giá trên thị trường TG ==> áp lực tỷ giá là rất lớn. Nếu lần nay NHNN tiếp tục phá giá thì niềm tin của người dân vào đồng tiền bản tệ sẽ giảm mạnh và rất khó lấy lại do hiện tượng nhờn chính sách !

    4. Thứ tư, hệ lụy của KT tăng trưởng chậm trong thời gian dài: Nền Kinh tế VN như đứa trẻ đang lớn, cần nhiều chất dinh dưỡng để phát triển nay gặp tình trạng thiếu thốn sẽ dẫn đến tình trạng suy dinh dưỡng ! Một số cơ bắp teo tóp, bệnh tật phát sinh. Hiểu nôm na là nhiều ngành KT sẽ bị thu hẹp, nhiều dự án, công trình sẽ bị bỏ dở, thất nghiệp gia tăng, nhiều bất ổn xã hội sẽ phát sinh. (Với các nước đang phát triển như VN, dân số trẻ và trong lực lượng lao động chiếm đa số, nếu tỷ lệ thất ngât nhiệp tăng cao sẽ gây nhiều bất ổn xã hội và có thể ảnh hưởng đến cả thể chế chính trị ! , các nhà KT đã ước tính nếu tăng trưởng của TQ giảm còn 5% – một mức vẫn cao so với nhiều QG khác – thì bất ổn xã hội và thậm chí cả chính trị tại nước này sẽ gia tăng mạnh !)

    Những quốc gia như VN, TQ trước đây đã dễ dàng vượt qua các cuộc khủng hoảng 1997 do chưa hội nhập sâu rộng vào KT TG, do thời gian khủng hoảng chỉ kéo dài trong khoảng 1 năm và ở quy mô nhỏ hơn. Tuy nhiên, giờ đây, khi kinh tế TG đứng trc nguy cơ giảm phát trong hàng thập kỷ, ở quy mô rộng lớn hơn nhiều, tác động tiêu cực đến các nền KT đã hội nhập sâu rộng sẽ rất lớn, rất khó đánh giá hết mức độ tàn phá của khủng hoảng lần này!

    (các lần khủng hoảng trc, Soros thậm chí còn tận dụng cơ hội để kiếm lời, nhưng đợt khủng hoảng lần này ông đã đóng cửa nhiều quỹ đầu cơ, trả lại tiền cho nhà đầu tư thay vì tìm kiếm cơ hội như các lần trước ! Điều đó cũng giống với việc Buffet hoàn toàn rút khỏi các hoạt động đầu tư từ năm 1970 cho đến tận 1974 mới quay lại thị trường. Có vẻ sức tàn phá của cơn bão phía trước rất lớn khiến các “cá lớn” cũng phải tìm chỗ trú ẩn từ sớm !)


Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: