Xung quanh việc biểu tình Phố Wall

Tính đến ngày 4/10, những cuộc biểu tình phản đối tại nước Mỹ đã bước sang ngày thứ 18. Những người biểu tình trên khắp nước Mỹ lên án giới ngân hàng, thủ phạm của cuộc khủng hoảng tài chính 2008 – 2009.

Mở đầu vào ngày 17/9, phong trào đã tập hợp 20.000 người tập trung ở khu vực Hạ Manhattan, vài chục người cố gắng dựng lều trước sàn chứng khoán New York và sẽ “ở lại vài tháng”.  Ngày 1/10, 1500 người đã tiến về Phố Wall. Khoảng 700 người đã bị bắt khi tuần hành qua cầu Brooklyn ở New York, cảnh sát đã bắt khoảng 700 người, tuy nhiên, hầu hết số người này được thả một ngày sau đó. Hàng loạt cuộc biểu tình tương tự cũng đã diễn ra ở một số thành phố lớn khác tại Mỹ như Manhattan, Boston, Chicago và San Francisco nhằm hưởng ứng mục tiêu của làn sóng biểu tình trên Phố Wall. Những người biểu tình cho biết sẽ tiếp tục các hoạt động bất bình của họ khi ngày càng có nhiều nhóm tổ chức các buổi hội họp và nói lên những lo lắng của họ.

Theo giới phân tích, làn sóng biểu tình tại Mỹ nổi lên trong hơn 2 tuần qua là do người dân Mỹ bất bình với 3 vấn đề chủ yếu sau: bất bình đẳng nghiêm trọng trong xã hội, bất đồng chính trị sâu sắc trong nội bộ chính phủ Mỹ ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế, cùng với đó là tỷ lệ thất nghiệp cao.

Bất bình đẳng nghiêm trọng trong xã hội

Khẩu hiệu của đoàn người biểu tình trong 2 tuần qua là “Chúng tôi chiếm 99%” để phản đối chủ nghĩa tư bản Mỹ chỉ đem lại lợi ích cho 1% công dân Mỹ. Thực tế, những tỷ phú Mỹ – hay còn gọi là giới nhà giàu chỉ chiếm 1% dân số Mỹ nhưng thu nhập của họ chiếm 21% thu nhập quốc gia. Dù nền kinh tế Mỹ đang ì ạch, thị trường chứng khoán liên tục trồi sụt, nhưng trong năm 2010 tổng tài sản của toàn bộ thành viên Câu lạc bộ Forbes 400 (400 người giàu nhất nước Mỹ) đã tăng 12%, lên tới 1.530 tỉ USD.

Trong khi đó, báo cáo công bố ngày 13/9/2011 của Cơ quan Điều tra dân số Mỹ cho biết tỷ lệ người nghèo (thu nhập dưới 30 USD/ngày) ở nước này đã đạt kỷ lục với mức 46,2 triệu người vào năm 2010, đồng nghĩa với việc 15,1% người Mỹ sống dưới ngưỡng chuẩn nghèo, ghi nhận mức cao nhất kể từ năm 1993. Bên cạnh việc tăng số lượng người nghèo khổ, tình trạng thu nhập bị giảm cũng đáng báo động. Theo thống kê trên, đã 3 năm liên tiếp, thu nhập bình quân đầu người/năm ở Mỹ đã liên tục giảm. Năm 2010, mức thu nhập này là 49.445 USD, giảm 7% so với năm 1999. Theo đánh giá của Viện Brookings ở Mỹ, với tốc độ hiện tại, cuộc khủng hoảng vừa qua có thể sẽ đẩy thêm 10 triệu người vào cảnh nghèo khổ từ nay đến năm 2015.

Tỷ phú Buffett từng kêu gọi chính phủ tăng thuế lên “giới nhà giàu” và báo động việc những người giàu nhất như ông phải đóng một thuế thấp hơn những người làm công cho ông. Trong bài xã luận trên báo New York Times mang tên “Đừng chiều chuộng những người siêu giàu nữa”, tỷ phú Buffett khẳng định việc giới siêu giàu chỉ phải đóng thuế khoảng 17% thu nhập, trong khi những người làm công ăn lương phải nộp thuế tới 37- 41% là điều quá bất hợp lý.

Mới đây, tổng thống Obama đã đưa ra đề xuất tăng thuế đối với người giàu – thuế Buffet nhằm đảm bảo những triệu phú sẽ đóng một mức thuế tối thiểu là bằng với tầng lớp trung lưu. Ông Obama này cho rằng hệ thống thuế như hiện nay đã làm tăng khoảng cách giàu – nghèo khi người giàu chỉ phải đóng một khoản thuế không tương xứng thu nhập. Và không những thế, những định chế tài chính hiện tại của nước Mỹ được đánh giá là chỉ mang lại lợi ích cho người giàu và đẩy gánh nặng thuế sang những người thuộc tầng lớp trung lưu hoặc nghèo khó.

Tuy nhiên, theo một số chuyên gia, sự bất bình đẳng nghiêm trọng nhất tại Mỹ không phải là thu nhập mà là tài sản. Nhóm 1% những người giàu nhất nước Mỹ kiếm tương đương 21% thu nhập quốc gia, nhưng sở hữu tới 35% tổng tài sản quốc gia. Một số chuyên gia đề xuất chính phủ Mỹ cần áp thuế đánh trực tiếp lên tài sản của giới nhà giàu. Trên thực tế, từ năm 2008 Pháp, Na Uy, Thụy Sĩ và năm quốc gia khác thuộc Tổ chức Hợp tác kinh tế và phát triển (OECD) đã đưa ra loại thuế này.

Tỷ lệ thất nghiệp cao

Tính đến tháng 8/2011, tỷ lệ thất nghiệp của Mỹ là 9,1% duy trì mức cao trên 9% kể từ tháng 4/2009 trong khi tính trung bình trong khoảng thời gian từ năm 1992 – 2009, tỷ lệ này chỉ là 5,3%. Chủ tịch Cục dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Ben Bernanke cho biết tình trạng thất nghiệp của nước này hiện tại thực sự là một cuộc khủng hoảng quốc gia và đề xuất Quốc hội nên có các biện pháp để chiến đấu với thực trạng này.

Photobucket

 (Nguồn: Reuters)

 

Bất đồng chính trị ảnh hưởng sâu sắc tới kinh tế

Từ ngày ông Obama nhậm chức, Đảng Cộng hòa luôn tìm mọi cách công kích và ngăn ông đắc cử một lần nữa. Họ sẵn sàng chống lại mọi đề xuất, mọi sáng kiến của chính phủ. Còn nhớ những tranh luận gay gắt giữa đảng Dân chủ và Công hòa về nâng trần nợ công của Mỹ hồi tháng 6 tháng 7 vừa qua dẫn tới việc Standard & Poor’s hạ bậc tín nhiệm tín dụng của Mỹ.

Ngày 19/9 vừa qua, ông Obama vừa công bố một kế hoạch có mục tiêu giảm thâm hụt ngân sách. Trọng tâm của kế hoạch trên không phải là cắt giảm các chương trình phúc lợi xã hội mà chủ yếu là chấm dứt hiệu lực đạo luật về miễn giảm thuế cho người giàu và các tập đoàn dầu mỏ thực hiện từ thời Tổng thống George Bush trước đây. Tuy nhiên, kế hoạch này khó lòng được đảng Cộng hòa thông qua bởi đảng này vẫn luôn chống lại mọi đề xuất của Obama và chống lại việc tăng thuế, nhất là đối với giới người giàu và các tập đoàn.

Nếu không thực hiện biện pháp tăng thuế đánh vào giới nhà giầu Mỹ trong khi phải đạt mục tiêu cắt giảm thâm hụt ngân sách như đã cam kết, chính phủ Mỹ bắt buộc phải cắt giảm chi tiêu công và phúc lợi xã hội. Như vậy, bất đồng chính trị sâu sắc trong chính phủ Mỹ có ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống của 99% dân số Mỹ.

Theo các chuyên gia kinh tế, bất đồng chính trị gay gắt trong nội bộ chính trị Mỹ hay sự phân hóa sâu sắc giàu nghèo trong xã hội là những vấn đề liên quan đến “nhóm lợi ích” khó có thể giải quyết trong một sớm một chiều được. Điều mà các phe phái chính trị, các tầng lớp xã hội trong xã hội Mỹ có thể chung tay làm để cải thiện tình hình kinh tế Mỹ hiện tại chính là cải thiện tỷ lệ thất nghiệp. Cải thiện thị trường lao động được coi là một biện pháp hữu hiệu để thúc đẩy nền kinh tế.

Từ năm 2008 đến nay, nước Mỹ liên tục tung ra các gói kích thích kinh tế nhằm hỗ trợ kinh tế phục hồi. Tuy nhiên cả 2 gói hỗ trợ QE1 hay QE2 đều không giúp cải thiện thị trường lao động. Thậm chí dòng tiền của gói QE2 được cho là đi vào việc đầu cơ, tạo nên bong bóng và đẩy lạm phát nước Mỹ tăng cao. Nhiều chuyên gia kinh tế đã cho rằng nếu Fed tiếp tục tung ra các gói cứu trợ (QE3,4…) mà các dòng tiền này vẫn chảy không đúng hướng thì thị trường lao động cũng khó có thể có chuyển biến tích cực.

Ngày 21/9/2011, Cục dự trữ Liên bang Mỹ công bố chương trình “Operation Twist” trị giá 400 tỷ USD như dự báo nhằm hạ thấp lãi suất dài hạn và giúp nền kinh tế phục hồi. Chương trình này của Fed nhằm mục đích hạ thấp lợi suất trái phiếu dài hạn qua đó khuyến khích người tiêu dùng và doanh nghiệp vay mượn và chi tiêu. Sau đó 2 tuần, ngày hôm qua (4/10) Fed sẵn sàng tiến hành thêm các biện pháp mới để hỗ trợ cho sự phục hồi của kinh tế Mỹ hiện đang chịu nhiều tác động từ thị trường việc làm tăng trưởng yếu và căng thẳng tài chính tại châu Âu. Như vậy, nếu một gói kích thích kinh tế mới (QE3) được tung ra, chương trình Operation Twist sẽ đóng vai trò như một chương trình mở đường, nắn cho dòng tiền đi đúng hướng và vì thế gói kích thích mới được hy vọng sẽ có tác động tích cực hơn tới thị trường lao động từ đó giúp kinh tế Mỹ phục hồi.

Tóm lại, để giải quyết căng thẳng chính trị, biểu tình dâng cao, chính phủ Mỹ cần có những biện pháp nhanh chóng và cụ thể để kích thích kinh tế và một trong những phương thuốc hữu hiệu nhất đó chính là cải thiện thị trường lao động. Chúng ta có thể chưa biết động thái tiếp theo của chính quyền của Obama nhưng chúng ta biết một điều nếu không xoa dịu dân chúng, không đưa ra những giải pháp cải thiện nào, niềm tin của dân Mỹ sẽ tiếp tục lao dốc. (Tính đến tháng 9/2011, chỉ số niềm tin của người tiêu dùng Mỹ là 45,4 điểm, mức thấp nhất kể từ tháng 5/2009). Với một đất nước mà chi tiêu dựa phần nhiều vào tín dụng, niềm tin giảm sút sẽ có tác động xấu tới toàn bộ nền kinh tế.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: